Intelligentie of bluf

Wanneer je op zoek was naar een ultra kleine auto, was er slechts één showroom waar je kon slagen, namelijk bij de Smart shop. Voor een hoop geld kreeg en krijg je een auto zo groot als een botsauto, met slechts ruimte voor twee personen en een beetje bagage. Voor een flink bedrag minder kan je gelukkig al jaren een kleine auto kopen als de Toyota Aygo, maar die mist weer het geinige concept en de hippe uitstraling van de Smart ForTwo. Echter, de Smart is niet de meest geweldige auto om mee te rijden, dus voelt de Smart eerder aan als een gedwongen keuze - indien je een ultra compacte auto zoekt. Maar wat als je toch naar zo’n soort auto op zoek bent en geen Smart wil? Dan ga je sinds enige tijd toch gewoon alsnog naar de Toyota dealer? Daar vind je namelijk een jonkie dat graag de strijd aan wil gaan met de oudere Smart: de iQ. Beschikt deze compacte miniauto over voldoende intelligentie of bluft hij met zijn typeplaatje?

3+1+brood

Als het gaat om het uiterlijk valt er genoeg te zeggen, maar waar het bij de iQ voornamelijk om draait is het interieur. Toyota heeft vrijwel alles uit de kast gehaald om de ultieme premium ultracompacte auto te creëren, met als gevolg dat je bij het betreden van de auto direct de Smart Fortwo van je shortlist kunt halen. De Toyota heeft namelijk iets waar je bij de Smart tevergeefs naar kunt zoeken: een achterbank. De iQ heeft een totale lengte van 2 meter 98, wat 43 centimeter korter is dan de Aygo, dus een gigantische beenruimte achterin ligt niet in de lijn der verwachting. Toch kun je met een gerust hart met drie, zelfs lange, volwassenen op pad. Normaal gesproken vind je een dashboardkastje, met daarachter het verwarmingselement verstopt, maar bij de iQ is alles aan de bijrijderkant verwijderd. Met als resultaat dat het dashboard aan de rechterzijde gigantisch ver naar voren geplaatst is, zodat de voorste stoel verder naar voren geschoven kan worden. Hierdoor ontstaat er een flinke beenruimte achter en zit ook de bijrijder comfortabel en ruim. Vandaar dat Toyota de iQ omschrijft als een 3+1, want achter de bestuurder blijft er slechts ruimte over voor een kinderzitje of kleuter.

Achter de bank is er nog wat ruimte gecreëerd voor enkele broden, maar veel meer dan dat kun je er niet in kwijt. Dit mag dan een nadeel zijn, toch komt Toyota je enigszins tegemoet doordat de achterbank simpel in twee delen neer te klappen is. De hoofdsteunen achter zijn zo compact dat ze prima op de zitting gelegd kunnen worden, zonder dat dit ten koste gaat van de extra gecreëerde bagageruimte. De laadvloer blijft dan ook net zo vlak als wanneer je de hoofdsteunen thuis zou laten, in de praktijk blijkt dit enorm handig. Omdat je als achterpassagier vrijwel direct voor de achterruit zit, zou een klap van een achteropkomende auto vrijwel direct fataal zou kunnen zijn, is er ook nagedacht over veiligheid. Zo beschikt de iQ over maar liefst negen airbags, waarvan zelfs de achterruit is voorzien van een gordijnairbag! Dat geeft toch wel een geruststellend gevoel wanneer een stadsbus in de binnenspiegel verschijnt.

Een klasse hoger

Het slimme compartiment zal wellicht niet de reden zijn dat je de iQ boven de Aygo zal prefereren, de iQ biedt namelijk nog veel meer dan dat. Het interieur is niet alleen slim ontworpen, het oogt tegelijkertijd ook daadwerkelijk premium. De fijne, sfeervolle kleuren die zijn toegepast zorgen voor knusheid, het stuur lijkt zo uit één of andere racebolide te komen en de lederen stoelen verwacht je evenmin in zo’n compacte auto. Hoewel het dashboard je het gevoel geeft dat je een klasse hoger zit, bestaat het helaas wel compleet uit hard plastic. Toch oogt het wel bijzonder en anders dan anders. Ik ken geen andere auto waarbij het audiosysteem enkel te bedienen is door twee kleine knoppen op het stuurwiel. Helemaal praktisch is het niet, maar het heeft mij verder niet echt gestoord. Links van de snelheidsmeter zit een vierkant scherm waarop allerlei informatie af te lezen is, inclusief die van de radio. Doordat er zo weinig knoppen op het dashboard te vinden zijn, oogt het interieur van de iQ minimalistisch en modern. Net als het exterieur is het in alles een apart wagentje.

Wat eveneens opmerkelijk is, is de hoeveelheid luxe aan boord. De eerder genoemde lederen stoelen zijn verwarmbaar, een lederen sportstuur is aanwezig, net als keyless go(!), climate control, licht en- regensensor, een startknop, mistlampen voor en een leuke set lichtmetalen wielen. Dit vind je niet op een Aygo! De Aygo biedt echter wel een prettigere zit voor een lange bestuurder, onder de bestuurdersstoel van de iQ zit de kleine brandstofstank en hierdoor zit ondergetekende behoorlijk hoog en met de laag geplaatste binnenspiegel vol in het zicht. Desondanks is de zitpositie zelf wel in orde, hoewel het stuur niet in diepte versteld kan worden, is de zithouding nog best goed te noemen. Op de binnenspiegel na is het zicht rondom zelfs uitstekend. Niet zo verwonderlijk met zo’n compacte auto en doordat de voorruit relatief ver weg en rechtop staat, zullen fietsers niet gauw over het hoofd worden gezien.

De ideale achtervolgingsauto

Het aantal reacties die ik heb mogen ontvangen over de auto waren leuk en vooral lachwekkend. Een groot deel van de mensen bestempelen de iQ gelijk als ‘schattig’, terwijl een andere groep de Toyota bij voorbaat al afschrijft omdat ie te klein zou zijn om lekker te rijden. Als ik vroeg waar de iQ op leek, werd de Toyota omschreven als een maanautootje. Bij het zien van de voorzijde als een Perzische kat met zo’n afgestompt neusje. Met een aantal reacties was ik het ook wel eens, het is gewoon een bizar, leuk en grappig autootje om te zien dat niet gauw verveelt. De wielen die zo ver mogelijk op de hoeken zijn geplaatst en de hoeveelheid scherpe hoeken zorgen voor zijn bijzondere uiterlijk. Maar degenen die het rijgedrag direct onderwaarderen wil ik absoluut aansporen om eens met een iQ te rijden.

Waarom? Heel simpel, de iQ blijft je namelijk verrassen. Onder de korte motorkap ligt een bekend blok, namelijk de 1.0-liter driecilinder met 68 pk. Net als bij de Aygo kom je niet onder het geratel van de driecilinder uit, al is het geluid wat van het blokje komt iets beter geïsoleerd dan in de Aygo. Met een gewicht van slechts 820 kg voldoet de driecilinder prima, voornamelijk in het gebied waar de iQ thuishoort: in de stad. En daar moet de iQ zijn tentamen halen, dat is zijn leefgebied, daar is hij immers voor gemaakt. In Hollywood films wordt bij achtervolgingen in een stad vaak voor de meest dure en snelle auto’s gekozen, zoals de Audi S8 bij ‘Ronin’. Maar dat soort auto’s rammen dan ook altijd marktkraampjes vol met groente en fruit, puur omdat ze te lomp en groot zijn om moeiteloos overal tussendoor te scheuren. Als je het goed wil doen is de Toyota iQ de ideale achtervolgingsauto! Je hoeft geen V8 onder de motorkap te hebben, wil je snel de stad door komen, want daar zijn steden simpelweg te druk voor. Met de 1 liter benzinemotor van de iQ hoef je zelfs niet alle versnellingen door, want met de lange versnellingsbakverhoudingen kun je tot maarliefst 110km/u rijden in de tweede versnelling.

De wielen die ver op de hoeken geplaatst zijn, staan er niet alleen voor de sier, ze zorgen ervoor dat de iQ één van de meest wendbare auto’s wordt die je kunt bedenken. Het stuur laat zich licht bedienen, waarop de voorwielen direct reageren. Krappe bochten waarvan je normaal denkt dat ze lastig te nemen zijn, zijn opeens makkelijker dan het strikken van je schoenveters. Dit heeft ook zijn voordeel bij het inparkeren, dit verloopt zo soepel dat je je wel eens afvraagt of je het wel goed hebt gedaan. Vervolgens blijk je nog meters aan ruimte over te hebben. Over meters gesproken, de iQ heeft een draaicirkel van slechts 7,8 meter! Daar kan de kortere Smart niet eens aan tippen. Alles in de iQ lijkt zo makkelijk te gaan, het schakelen gaat lekker soepel, net als de bediening van de pedalen en dus ook het straatje keren. Steken? Dat hoeft bij de iQ niet.

Toen we met de Smart Fortwo de snelweg op gingen konden we stellen dat het niet een plek is waar je graag met je Smart wil zijn, dus de verwachting waren bij deze kleine maanauto evenmin hooggespannen. Hoewel de 1.0 VVT-i zich iets minder op zijn gemak voelt op de snelweg – veel toeren nodig om vooruit te komen – heeft de nog geen drie meter lange iQ er geen enkel probleem mee dat hij zijn aangewezen terrein verlaat. In de stad is hij perfect, maar ook buiten de stad staat de iQ zijn mannetje. De Smart Fortwo is vrijwel net zo breed als ie hoog is, de iQ daarentegen heeft relatief gezien een brede koets. Hierdoor komt de iQ zeer stabiel over. Het is zelfs zo dat je niet het idee hebt dat je in een ultra kleine auto rijdt, zo prettig en comfortabel zoeft hij over de snelweg. Een rit buiten de stad is absoluut geen reden tot angstzweet, de zachte vering voorkomt een stuiterig rijgedrag – ook binnen de stad. De iQ filtert oneffenheden voorbeeldig weg, opmerkelijk gezien zijn korte wielbasis. Toyota claimt een gemiddeld brandstofverbruik van 1 op 23,3, wat te optimistisch blijkt te zijn. Met moeite kwamen we richting de 1 op 20, waarbij opviel dat de schakelindicator bij 120km/u nog wel eens aangaf dat er teruggeschakeld moest worden.

“Elk voordeel heb z’n nadeel”

In het geval van de iQ draai ik even de woorden om van Johan Cruijf. Want hoe wendbaar, leuk, goed, bijzonder en tegelijkertijd luxe de Toyota iQ mag zijn, hij heeft één groot nadeel. Namelijk zijn relatief hoge prijs. Onze testauto in de aangenaam uitgevoerde Aspiration kost iets meer dan 15.500 euro en dat is – gezien het formaat auto – niet echt goedkoop. Het is makkelijk om te zeggen dat je beter de Aygo kunt kopen, maar die koop je vanuit een rationeel perspectief. De iQ beschikt niet alleen over een hoog intelligentiegehalte, maar ook over een goede dosis EQ. De Toyota iQ koop je vooral met je hart, met emotie en in mindere mate met verstand. Alhoewel, met nul euro BPM en 14% bijtelling is het zeker een interessante auto voor de hippe ondernemer. Plak er wat reclamestickers op en je krijgt geheid aandacht. Iets wat de Smart in het begin ook nog lukte, maar de iQ scoort in alles zoveel beter. Geen bluf, hij is zijn naam zeker waardig en is met vlag en wimpel geslaagd…

Auteur en fotografie: Anton van der Wulp